Mula Saysay at Salaysay O Paano Dapat Isálin ang Creative Non-Fiction? - Almario, Virgilio S. (LIRIP Journal of Interdisciplinary Studies, 2023)
Tinutuntun sa sanaysay na ito ang kasaysayan ng mga salitang isinalin sa Filipino mula sa wika ng mga mananakop. Pinahalagahan din ng sanaysay ang halaga ng pagsusuri ng mga itinumbas o inimbentong salita para sa pagsasalin, teknikal man o malikhain. May diin din na mas mabuting pagtuunan ng pagsasalin ang mga kailangang karunungan, at ang pagsasaling nakatuon lang sa kanluran ay tatak ng kaisipang kolonyal.